Του π. Ηλία Μάκου
Τα χωριά, ειδικά σε παραμεθόριες και ακριτικές περιοχές, μαραζώνουν όλο και περισσότερο. Το κράτος αδιαφορεί διαχρονικά.
Οι δήμοι έχουν “ξεμείνει” από χρήματα και ούτε τα απαραίτητα δεν μπορούν να κάνουν. Μόνο οι Σύλλογοι, Πολιτιστικοί και Αδελφότητες, συμβάλλουν πλέον στην επιβίωση των χωριών. Είτε με κάποιες εκδηλώσεις είτε με μικροέργα είτε με άλλους τρόπους.
Βέβαια και οι Σύλλογοι αυτοί περνούν μια κρίση και λόγω οικονομικής αδυναμίας και λόγω μη επαρκούς συμμετοχής σε κάποιες περιπτώσεις, ωστόσο δεν παύουν να είναι πυλώνες των χωριών.
Και πρέπει να καταλάβουμε ότι το να ισχυροποιηθούν οι σύλλογοι αυτοί είναι μια αναγκαιότητα, γιατί θα βοηθηθούν τα χωριά να μη νεκρώσουν εντελώς, αν και σε κάποια η μοίρα είναι ήδη προδιαγεγραμμένη και μη αναστρέψιμη.
Οι νέοι δεν έχουν περιθώρια να μείνουν στα χωριά τους, αφού η ενασχόληση με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, όπως λένε, δεν τους αποδίδει πλέον τίποτα και δεν αρκεί για να επιβιώσουν.
Και οι παππούδες και οι γιαγιάδες πεθαίνουν μόνοι, πριν λίγα χρόνια δύο ηλικιωμένες αδελφές σε χωριό, που ζούσαν μαζί, βρέθηκαν νεκρές στο σπίτι τους, και κάθε φορά, που λυπητερά χτυπά η καμπάνα, σημαίνει ότι η επαρχία όλο και σβήνει…
Δεν μπορούμε να κόβουμε τις ρίζες μας και να αφήνουμε μοιρολατρικά να παρακμάζουν, να αδειάζουν τα χωριά, να χωρίς να έχουμε συνέπειες, χωρίς να τιμωρηθούμε από τις ίδιες τις συνθήκες της ζωής.
Πέρα από το γεγονός ότι θα μας καταδιώκει πάντοτε η αγιάτρευτη νοσταλγία, πληρώνουμε τίμημα, ως ένα είδος φυσικής εκδίκησης, όταν αρνούμαστε αυτό, στο οποίο οφείλουμε, αυτό, που είμαστε.
Δεν υπάρχει από την πλευρά του κράτους ολοκληρωμένο σχέδιο αποτροπής ερήμωσης των χωριών και ειδικά αυτών στις ακριτικές περιοχές, ώστε να μπορέσουν να ξαναζωντανέψουν.
Το πρόγραμμα “Μετεγκατάσταση” που εφαρμόστηκε πιλοτικά (χωρίς αποτέλεσμα) σε τρεις δήμους στον Έβρο και δόθηκε η υπόσχεση ότι θα ισχύσει και σε άλλους ακριτικούς δήμους, μπορεί να βοηθήσει μόνο αν τα κίνητρα ενισχυθούν και γίνουν και ουσιαστικές παρεμβάσεις σε υποδομές.
Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει την οικονομική ενίσχυση όσων μετακομίσουν στην ελληνική περιφέρεια, αλλά πρέπει να συμπεριλάβει το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής επαρχίας και επιπλέον να μετεξελιχθεί, αλλάζοντας μορφή, σε μια εθνική στρατηγική σωτηρίας της υπαίθρου.
Να υπάρξουν φορολογικές απαλλαγές, φθηνότερο ρεύμα, επιδοτούμενα καύσιμα οι διαμένοντες μόνιμα στα χωριά, αλλά και να μην στερούνται πολύτιμων και αναγκαίων υπηρεσιών οι κάτοικοι, όπως υγείας, σχολείων, τραπεζών κ.λπ.
Ο δήμαρχος του ακριτικού δήμου Πωγωνίου έγραψε πρόσφατα προς τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες σε δραματικό τόνο. “Να σας επισημάνω ότι το Πωγώνι δεν ερημώνει απλώς· στραγγαλίζεται. Οι εναπομείναντες κάτοικοι μας δεν είναι στατιστικά στοιχεία σε έναν χάρτη, αλλά οι ακρίτες που κρατούν ζωντανή την Ελλάδα σε οριακά σημεία της επικράτειας. Η συστηματική αποδόμηση των υπηρεσιών μας, με το κλείσιμο σχολείων, τραπεζών και δημόσιων δομών, οδηγεί τους δημότες μας σε μια ιδιότυπη «εσωτερική προσφυγιά».
Και προσθέτει: “Η ερήμωση της παραμεθορίου δεν είναι ένα «στατιστικό λάθος», αλλά μια εθνική απειλή. Παρακαλούμε να προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάσταση αυτής της αδικίας, προτού η εγκατάλειψη καταστεί μη αναστρέψιμη».
Η κραυγή αγωνίας του δημάρχου είναι κραυγή αγωνίας όλων των κατοίκων των χωριών σε ορεινές και ακριτικές περιοχές που συρρικνώνονται με ραγδαίο τρόπο πληθυσμιακά.
Και αυτή η κραυγή οφείλει να ληφθεί υπ’ όψιν από τους υπεύθυνους και να κάνουν το χρέος τους. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.
Διότι αν σβήσουν τελείως τα χωριά θα είναι ολέθριο το αποτέλεσμα για ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς τα χωριά είναι η… καρδιά της Ελλάδας και αν παύσουν να υπάρχουν τα… κύτταρα της πατρίδας θα νεκρωθούν.
Eφ. Political 13/3/2026
