Του π. Ηλία Μάκου
Ξεκίνησε η Μεγάλη Τεσσαρακοστή και μας προτρέπει η Εκκλησία σε μια πορεία μετάνοιας, για να μην «πεθάνουμε» από ασφυξία, πνιγμένοι μέσα στα νεκρολούλουδα μιας απρόσωπης και απάνθρωπης κοινωνίας.
Για να μην «πεθάνουμε» από έλλειψη οξυγόνου, τυλιγμένοι στα ροδοπέταλα του αισθησιασμού.
Για να πετύχουμε αληθινή μετάνοια, οι πατέρες μας συμβουλεύουν να απαλλαχτούμε από τα προσωπεία, που φοράμε, να πάψουμε τα μασκαρέματα.
Μπορεί να φοράμε μάσκες χάριν ψυχαγωγίας τις Απόκριες, ωστόσο μέλημά μας οφείλουμε να είναι οι αμασκάρευτες ψυχές.
Από την ίδια τη ζωή μας μπορούμε να καταλάβουμε ότι το να έχουμε προσωπείο και όχι πρόσωπο, είναι μια ψυχική αρρώστια, μια κατάσταση αφύσικη και βασανιστική.
Δεν μας ταιριάζει να έχουμε διπλή ζωή.
Δεν μας αξίζει να παίζουμε ένα διαρκές θέατρο, με πρωταγωνιστή τον εαυτό μας και θεατές τους άλλους.
Φαινόμαστε, όχι όπως είμαστε στην πραγματικότητα, αλλά, όπως θέλουμε οι άλλοι να μας βλέπουν.
Έτσι αλλοιώνεται η ψυχή μας, γινόμαστε άλλοι άνθρωποι.
Με επιμέλεια κρύβουμε, κάτω από το προσωπείο, με το οποίο εμφανιζόμαστε σε γνωστούς και φίλους, το αληθινό πρόσωπό μας.
Με αυτό τον τρόπο, ζούμε αναπόφευκτα την ελεεινότητα του συμβιβασμού.
Ξέρουμε ότι και εμείς φοράμε μάσκες στη συμπεριφορά μας και πως και οι άλλοι φοράνε μάσκες στη συμπεριφορά τους. Και στο τέλος, όλα καλά.
Με μια λέξη, αλληλοκοροϊδευόμαστε.
Να, λοιπόν, γιατί μας είναι χρήσιμη η μετάνοια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Διότι, έχει μεγαλύτερη αξία η απλότητα της ταπείνωσης, μέσω της αναγνώρισης των λαθών και των παθών, από την παχυλότητα της υποκρισίας.
Ας μην πληγώνουμε την καρδιά μας, ας μην την πετάμε νεκρή στο πάτωμα.
Θα ήταν άραγε βαρύ να ζητήσουμε από τον εαυτό μας να μην είμαστε ισόβιοι μασκαράδες;
Δεν μπορούμε να παίζουμε με την υποκρισία, χωρίς να χάσουμε τη δυνατότητα της ειλικρίνειας. Να παίζουμε με το κτήνος μέσα μας, χωρίς να αποκτηνωθούμε πέρα για πέρα. Να παίζουμε με τη σκληρότητα, χωρίς να χάσουμε την απαλότητα του συναισθήματος. Όποιος θέλει να έχει καθαρό τον κήπο του, δεν διατηρεί μέσα σε αυτόν αγριάδες.
Η υποκρισία που τόσο ανθεί στην εποχή μας είναι νόθευση, είναι ξέφτισμα και σε τελευταία ανάλυση είναι ξεγέλασμα του εαυτού μας. Και δεν υπάρχει χειρότερη κοροϊδία από αυτή. Ο διχασμένος, ο διπρόσωπος άνθρωπος είναι ο τραγικός άνθρωπος.
Όταν αντί για το πρόσωπο, το καθαρό και αληθινό, προβάλλουμε τα προσωπεία, τα ανεχόμαστε, τα υποθάλπουμε και τα καμαρώνουμε, σιγά-σιγά μας μένει μόνο αυτό.
Όταν αντί να αποτινάξουμε από πάνω μας την υποκρισία, να την εξοντώσουμε, εμείς την περιποιούμαστε και την τρέφουμε, συμφιλιωνόμαστε και εξομοιωνόμαστε μαζί της και χάνουμε κάθε ικανότητα ευθύτητας και αντίστασης.
Η υποκρισία που κινεί την απέχθεια και την αποστροφή, στην θρησκευτική της μορφή που δυστυχώς πολλές φορές απαντάται, είναι ειδεχθής και αποκρουστική, γιατί συνδυάζεται με τη συγκεκαλυμμένη καπηλεία των ιερών και οσίων, από μέρους εκείνων που δήθεν κόπτονται γι’ αυτά. Και με προπέτασμα την ευσέβεια, που στο βάθος είναι απλή ευσεβοφάνεια, καλύπτονται τραγικές επιδιώξεις.
Γενικά φορώντας μάσκες ρυπαίνουμε, μέσα στο βούρκο των συμφερόντων μας την αγνότητα και καθαρότητα του συναισθήματός μας και αποκαλύπτουμε τη γυμνότητά μας. Κάτω οι μάσκες… Κάτω η κακοήθεια…
Εφ. Political, 2/3/2026
